Codicil en legaat
Codicil
Een codicil is een wilsbeschikking. Daarmee kunt u zonder of naast een testament het een en ander regelen voor na uw overlijden.
Met een codicil te regelen zaken
1. Het legateren (vermaken) aan iemand van kleding, per stuk genoemde inboedelgoederen, boeken en sieraden (niet: geld, kunstvoorwerpen, onroerende zaken, auto's, fietsen)
2. Het bepalen dat de onder 1 genoemde zaken niet in een gemeenschap van goederen vallen (clausule privé-zijn of uitsluitingsclausule)
3. Het beschikbaar stellen van organen voor transplantatiedoeleinden (een donorcodicil)
4. Het beschikbaar stellen van uw hersenen voor wetenschappelijk onderzoek (een hersencodicil)
5. Wensen met betrekking tot de begrafenis of crematie, zoals keuze voor uitvoering van de uitvaart, welke kist, welke muziek etc..
Ter beschikking stellen aan wetenschap of orgaandonatie
Wie zijn lichaam na overlijden ter beschikking aan de wetenschap wil stellen, moet een eigenhandig geschreven verklaring, ondertekend en voorzien van dagtekening, afgeven bij een anatomisch instituut van de medische faculteit van een universiteit. Ondergetekende en diens huisarts krijgen een kopie van het codicil.
Wie na zijn dood orgaandonor wil zijn, kan zijn lichaam meestal niet ook ter beschikking stellen van de wetenschap. Overledenen op wie sectie is gepleegd of een operatieve ingreep is gedaan om de oorzaak van het overlijden vast te stellen, zijn evenmin geschikt voor ontleding. Naast het ter beschikking stelling aan de wetenschap en orgaan- en weefseldonatie is het ook mogelijk om na overlijden de hersenen voor wetenschappelijk onderzoek ter beschikking te stellen aan de Nederlandse Hersenbank. Hersenmateriaal is nodig om onderzoek te doen naar de oorzaak van neurologische en psychiatrische ziekten als Alzheimer, Parkinson, Creutzfeldt-Jakob, MS, ALS en ME. Daarvoor is zowel hersenweefsel nodig van donoren mèt als zonder deze ziekten.
Legaat
Een legaat is een making aan iemand. De erflater vermaakt aan een zeker persoon (legataris) bepaalde goederen, rechten etc. bij overlijden. Legaten kunnen worden gemaakt bij testament (opgemaakt door een notaris) en bij codicil, (opgemaakt door de erflater zelf). Een voorbeeld van een codicil vindt u hieronder.
Aanvaarding van een legaat gaat niet 'automatisch'. Een legaat kan ook geweigerd worden. Een legataris krijgt recht op bepaalde bestanddelen van de nalatenschap, of een bedrag in geld dat in het testament is genoemd. Een legataris wordt door aanvaarding van het legaat niet aansprakelijk tegenover schuldeisers van de nalatenschap. Wel kunnen aan een legaat voorwaarden zijn verbonden. Het is daarom aan te raden de legataris schriftelijk te laten bevestigen het legaat te aanvaarden of niet te aanvaarden.
In een codicil te legateren (vermaken) zaken
In de wet staat: klederen, bepaalde lijfssieraden en bijzondere meubelen. In de praktijk betekent dat echter dat u per codicil alles mag vermaken behalve geld, kunstvoorwerpen en onroerende goederen. Dus het vermaken van € 100,-- aan een neef, een schilderij van een beroemd schilder of een huis aan een broer of zus per codicil is niet rechtsgeldig. Dit soort wensen moeten per testament geregeld worden. Het eventueel vermaken van een kostbare parelcollier aan een nichtje is wel weer rechtsgeldig.
De verkrijger moet er wel rekening mee houden, dat afhankelijk van de waarde van het verkregene, erfbelasting betaald moet worden.
Eisen aan het codicil
Om een codicil rechtsgeldig te maken, dient het aan de volgende voorwaarden te voldoen:
1. Het moet door uzelf handgeschreven zijn (een getypte of door een ander geschreven tekst maakt het codicil ongeldig). En
2. het moet voorzien zijn van de datum waarop u het schreef. En
3. het moet door u ondertekend zijn.
Tevens dient elk artikel apart beschreven te worden, dat wil zeggen de te legateren voorwerpen dienen zo nauwkeurig mogelijk beschreven te worden.
Voorbeeld van een codicil
Ik ..................................................(uw volledige naam + voornamen)
wonende...................................................... (uw adres + woonplaats)
geboren op ........................................................ (uw geboortedatum)
te ........................................................................ (uw geboorteplaats)
legateer:
Hierna een volledige opsomming van de te legateren artikelen, waarbij eventueel per artikel ook de legataris (de door u aangewezen persoon om het artikel te erven) zijn volledige naam, adres, woonplaats, geboortedatum en -plaats:
..............................................................................................................
...............................................................................................................
...............................................................................................................
...............................................................................................................
(hierna kunt u voorbehouden maken bijvoorbeeld als u eerder sterft dan echtgenote, dan kunt u bijvoorbeeld opnemen: als ik gelijktijdig met of na mijn echtgenote (haar/zijn volledige naam, adres, woonplaats, geboortedatum en
-plaats) kom te overlijden:
...............................................................................................................
...............................................................................................................
...............................................................................................................
...............................................................................................................
Handtekening....................................
d.d.....-.....-........
te.........................
Bewaarplaats van het codicil
Het codicil kan het beste worden bewaard bij andere belangrijke papieren. Zeker als u in uw codicil het een en ander beschreven heeft voor de regeling van uw uitvaart, is het verstandig uw naaste op de hoogte te brengen van het bestaan van het codicil en de vindplaats daarvan.
Ook kunt u uw codicil bij uw testament op het notariskantoor laten opbergen. U kunt dan een kopie krijgen, echter ook hier geldt de raad uw naaste(n) hiervan op de hoogte te brengen i.v.m. eventuele regelingen omtrent uw uitvaart.
Algemeen Nut Beogende Instellingen
Niet alleen bij leven maar ook na overlijden kan een algemeen nut beogende instelling als Natuurmonumenten, Oxfam-Novib, Rode Kruis etc. financieel worden gesteund. Omdat het hier om geld gaat kan dat alleen bij testament worden geregeld.
Daarbij kan het gaan om een bedrag, maar het kan ook een onroerend goed betreffen. Ook is het mogelijk een nalatenschap geheel of gedeeltelijk aan een algemeen nut beogende instelling te vermaken.
Voor- en nadelen van het codicil
Een codicil kan snel gewijzigd worden, namelijk door een nieuwe te schrijven en het oude te verscheuren
Het kan echter indien het niet bij het testament is opgeborgen zoek raken en of door kwaadwillenden na uw overlijden worden zoekgemaakt.
Terug naar inhoudsopgave Nalatenschap
Terug naar inhoudsopgave Uitvaart encyclopedie
